را حتى الامكان در پرده نگاه دارد . سرليكف مورخ روسيه درباره اين موضوع چنين مىنويسد : « رضا خان كه بيانگر ائتلاف جناح راست بورژوا - مالك بود در اين ايام يعنى در سالهاى 1922 - 1923 م . هنوز مىبايست حساب جناح چپ را نگاه دارد . به همين مناسبت پيوسته به حمايت از اصلاحات وسيع تظاهر مىكند . در پائيز سال 1923 ميلادى رضا خان به هنگام تشكيل دولت سليمان ميرزا ، برخى ديگر از عناصر سوسياليست را در كابينه خود شركت داد . هدفش از اين عمل اين بود كه به وسيله اين افراد با گروههاى فئودال بجنگد . در عين حال هم خود را اماده مىساخت كه تا در موقع مناسب اين عناصر را نيز سركوب كند » « 1 » در اين‌زمان همان‌طور كه رضا خان خود را از حمايت نيروهاى چپ بىنياز نمىدانست ، سياست لنينى اتحاد جماهير شوروى تنها سياستى بود كه مىتوانست او را از شر مخاطرات رقيبان داخلى و توطئه‌هاى امپرياليست‌ها در امان نگاه دارد . در سال 1921 م . قراردادى بين دو دولت ايران و اتحاد جماهير شوروى در مسكو به امضا رسيد كه قروض و موافقتنامه‌هاى دوران تزارى را ملغى اعلام داشت و امتيازات ديگرى را كه روسيه تزارى طى جنگهاى دوره اول و دوم در زمان فتحعلى شاه قاجار ، طبق عهدنامه‌هاى تركمانچاى و گلستان ، بدست آورده بود ، لغو كرد . رضا خان بعد از سقوط كابينه قوام السلطنه در تمام كابينه‌ها سمت وزارت جنگ را به عهده داشت كه سرانجام در سال 1302 ه . ش . كابينه مستقل خود را تشكيل داد و پس از تسلط كامل بر ارتش و پليس و راندن احمد شاه به اروپا با تشكيل يك مجلس مؤسسان ساختگى كه وكلاى آن توسط محمد درگاهى رئيس تشكيلات كل نظميه مملكتى به تأييد رضا خان رسيده بود ، سلطنت را به خود منتقل كرد . وكلاى چنين مجلسى در آذرماه 1304 اصول 36 و 38 و 40 قانون اساسى را كه در آنها از حقوق خاندان قاجار صحبت شده بود ، تعويض كردند و اصول ديگرى وضع شد كه طبق آنها سلطنت ايران به رضا خان پهلوى و اعقاب ذكور او نسل اعطا گرديد و مراسم تاجگذارى در چهارم ارديبهشت 1305 ه . ش . شمسى انجام گرفت . از همين

--> ( 1 ) . استقرار ديكتاتورى رضا شاه در ايران ، تأليف سرليكف .